“125 koeien kun je simpelweg niet in je eentje managen”

Foto: Voer- en adviesorganistatie GIJS

 

Tijdens Corona is alles anders: de kinderen krijgen thuisonderwijs en melkveehoudster Jolanda Berghuis is begonnen met het voeren van aardappelen, die nu ineens goedkoop op de markt komen. Berghuis ziet de waarde van Ida om met deze onzekerheden om te gaan. Ze legt graag uit waarom.

Sinds november 2019 is het melkveebedrijf van Jolanda en Gerard Berghuis in Overijssel een Ida-bedrijf. Met drie kleine kinderen en 125 melkkoeien is Ida onmisbaar geworden om het bedrijf goed te blijven managen, nu en in de toekomst. Het bedrijf van Berghuis stapte vorig jaar over van het SCR Heatime systeem naar Ida. “Ik zie een duidelijke meerwaarde in Ida als een systeem dat tochtmonitoring doet én daarnaast zeer sterk is in gezondheid. We richten ons sterk op de droge koeien. De gezondheid van deze groep is zeer belangrijk voor een soepele afkalving en melkgift later. Daar kan Ida ons bij helpen”, zegt Jolanda.

Ida melding, eerst temperatuur meten

Volgens de Jolanda koste het een paar dagen om te weten op welke meldingen je wel en niet direct reageert. Ook het unieke van Ida – het feedback geven op de inzichten – doet Jolanda trouw. “Dit helpt Ida om beter te worden en bij een gezondheidsmelding loop ik de diagnose door en geef aan welke ziekte de koe onder de leden had. Toen ik de Ida app net had heb ik ook veel samengewerkt met onze veearts. Dit was zeer waardevol. Hij vertelde me dat ik de koeien eerst moet temperaturen als er een melding komt dat de koe een mogelijk gezondheidsprobleem heeft. Als de temperatuur verhoogd is, dan contact met de veearts opnemen. Is de temperatuur goed, andere oorzaken onderzoeken en de koe wat beter in de gaten houden. Zo leer je met de inzichten uit Ida om te gaan en daar een eigen ritme in te vinden”, legt ze uit.

Koe met longontsteking snel op de been

Sinds het gebruik van Ida heeft dit al direct resultaat opgeleverd. Jolanda: “Ida heeft onlangs twee zieke koeien zeer snel opgemerkt. We kregen een melding van Ida dat deze twee dieren weinig eetactiviteit vertoonden. We hebben de temperatuur opgemeten en ze zaten op 39-40 graden. Wat bleek: een had pinkengriep en een koe had een longontsteking. Door snel in te grijpen waren beide dieren binnen een dag weer op de been. Ida zag de afwijking in deze dieren veel eerder dan wij. Bij de koe met longontsteking zat er namelijk geen dip in de melkgift en afwijkend loopgedrag is zeer moeilijk met het blote oog te zien. Maar door de melding van Ida dat er een dip in het vreten zat, kon ik snel handelen. Volgens onze veearts verlies je 9 van de 10 koeien met longontsteking. Het is een ernstige aandoening die lastig te traceren is met het blote oog. Deze koe, met een waarde van minstens 2.000 euro, hebben we dus weten te behouden”.

Foto: Jolanda Berghuis

Oudere koeien blijven topfit met Ida

Een ander concreet voorbeeld is het effect dat Jolanda zag van een behandeling bij twee oudere koeien. “Deze dieren had ik op advies van de veearts een Kexxstone bolus in gedaan om ze te helpen om vlot door de transitieperiode te komen en ter voorkoming van slepende melkziekte. Deze dieren werden 7e kalfskoeien, en deze oudere koeien hebben simpelweg extra aandacht nodig. In Ida zag ik dat deze twee koeien hoger bleven dan het koppelgemiddelde wat betreft herkauwactiviteit. Dit was dus te danken aan het gebruik van de bolus en direct terug te zien in de data in Ida. Het viel me op dat deze oudere koeien zo makkelijk in productie kwamen en de hoge herkauwactiviteit hoort daarbij denk ik. Dit geeft me toch het vertrouwen dat ik niet voor niks de bolus heb gebruikt en goed te zien dat de oudere koeien makkelijk doorrollen”, aldus Jolanda. Op het bedrijf van Berghuis houden ze de oudere koeien graag aan. Volgens de melkveehoudster zijn dit juist de krachtige beesten waar je graag het jongvee van aanhoudt. Dat is ook onderdeel van een duurzaam bedrijf, aldus Jolanda. Met Ida kan je deze groep dieren beter in de gaten houden en zorgen dat gezondheid hoog blijft en problemen rondom afkalven tot een minimum worden beperkt is haar visie.

Foto: Voer- en adviesorganistatie GIJS

Drie kleine kinderen en 125 koeien

Jolanda runt het bedrijf met haar man. Met drie kleine kinderen is het hard werken. Een van de belangrijkste reden om Ida te gebruiken is genoeg tijd overhouden voor elkaar, het gezin en vakantie. Jolanda: “Wat extra hulp is nodig als je weinig oppas hebt en niet de luxe hebt van grootouders die op de kinderen passen. Dan zijn 125 koeien best veel om alleen te managen. Extra mankracht is er soms wel soms niet en het is best lastig om het allemaal zelf te doen. Met Ida heb ik een extra set ogen in de stal. We krijgen meldingen bij de ochtend- en middagmelking. Dan kunnen we koeien, indien nodig, apart zetten om te checken of insemineren. Daarnaast krijg ik een sms alerts van de meldingen. Onze voeradviseur Ewald Berendsen van Voer- en adviesorganisatie GIJS kijkt ook mee in de Ida app. Ook onze Semex contactpersoon kan de gegevens zien. Als we op vakantie gaan hebben we een vaste medewerker die de taken overneemt. Ook hij gebruikt dan Ida, en dat geeft een prettig gevoel. Ook het idee dat we van afstand mee kunnen kijken als dat nodig is, is fijn. Ik wil niet de hele dag in het bedrijf zitten, maar sommige koeien wil je toch wat meer in de gaten houden”, aldus Jolanda. In het weekend heeft ze gelukkig wel hulp van de weekendmelkers. “Als we een tochtmelding krijgen in Ida sturen we dit door aan de melkers via een Whatsapp. Zij kunnen de tochtige koeien dan apart zetten zodat wij ze later op de dag kunnen insemineren”.

De voeradviseur prikkelen met data

Jolanda is ook erg te spreken over de Vraag Ida functionaliteit binnen de Ida app, waarin het effect van rantsoenwijzigingen of andere aanpassingen gemeten kan worden. Jolanda: “Het is een makkelijke en effectieve manier om een aanpassingen in het rantsoen te meten en daarna te bespreken met de voeradviseur. We hadden een keer dat we een vermindering in herkauwactiviteit zagen na een wijziging in het voer. Echter, de voeradviseurs wisten eigenlijk niet direct wat het betekende en of de verlaging heel veel minder of zorgwekkend was. Daar heb je het dan over en ik merk dat de voeradviseurs het leuk vinden dat ze op deze manier ook worden uitgedaagd om na te denken wat ze adviseren. Wat ik ook goed vind is dat Ida je uitdaagt om na te denken wat normaal en afwijkend gedrag van de koppel is. Koeien vreten nachts minder. Toen ik dit in Ida terugzag, vroeg ik me wel af of dit goed was. Ida laat zien dat minder vreten maar wel blijven herkauwen. Dat hoort simpelweg bij de rusttijd nachts en dus bij het normale patroon. Ik vind het goed om deze observaties te delen en bespreken met de veearts en voeradviseur”.

De Vraag Ida functionaliteit komt nu extra goed van pas, nu Jolanda een grote verandering in het rantsoen heeft doorgevoerd. “Door de Coronacrisis komen aardappelen goedkoop op de markt omdat ze geen weg meer vinden naar de horeca onder andere. Ik heb ze voor 25 euro voor een ton kunnen kopen. Aardappelen zijn een mooi voedermiddel zeggen velen, maar we hebben het nooit eerder gevoerd. Met Ida gaan we dus testen of het geen negatief effect heeft op het vreetgedrag onder andere. De eerste grafieken laten zien dat de koeien inderdaad meer vreten. We kopen de aardappelen nu in om straks op de mais te besparen.

Foto: Voer- en adviesorganistatie GIJS

Effect van stierkeuze

Het bedrijf van Berghuis is klant van Semex, internationale speler op het gebied van rundveegenetica. “In onze samenwerking met Semex komt Ida regelmatig ter sprake en ik denk dat er interessante mogelijkheden liggen om Ida te gebruiken om dieren te volgen van bepaalde stieren. Kijk naar de Immunity+ stier van Semex bijvoorbeeld” verteld Jolanda. Immunity+ nakomelingen hebben genetica waarvan bewezen is dat ze robuuste immuunsystemen overdragen. Deze immuunsystemen zijn in staat om een groot aantal potentiële immuniteitsziektes aan te kunnen, zowel viraal als bacterieel. Het gaat hierbij om bijna alle belangrijke ziektes die een financiële impact op het melkveebedrijf hebben. Volgens Jolanda kan Ida helpen om deze dieren volgen en te kijken of er daadwerkelijk minder gezondheidsmeldingen worden afgegeven bjj de Immunity+ nakomelingen. “Ik zal dit ook zeker een keer opperen bij mijn Semex vertegenwoordiger Johannes Schipper. Ik vind het leuk om na te denken hoe ik Ida kan inzetten”.

Ida opschalen naar alle dieren

Op het bedrijf van Berghuis heeft de helft van de koeien nu een Ida sensor. “Toen we begonnen in november hebben we ervoor gekozen om eerst de droge koeien en de dieren die bijna droog werden gezet van een Ida sensor te voorzien. Dit hebben we langzaam wat opgeschoven naar Ida sensoren voor de verse koeien, droge koeien en een aantal pinken. We gaan binnenkort alle koeien voorzien van een sensor. Ik gun alle koeien een Ida sensor”. Het feit dat Jolanda ervoor kiest om op te schalen laat zien dat het Ida inmiddels een vast onderdeel is van de dagelijkse bedrijfsvoering. “Ik zou simpelweg niet meer zonder Ida willen boeren. Met Ida hebben we voldoende tijd voor de kinderen, kunnen we de koeien op niveau houden en verschillende groepen monitoren”

Meegaan met de laatste ontwikkelingen

Daarnaast vindt Jolanda het ook belangrijk dat ze automatisch meelift met de nieuwe ontwikkelingen die Ida doormaakt. De  abonnementsvorm van Ida maakt dit mogelijk omdat er niet hoeft te worden geïnvesteerd in de hardware. “Bij de meeste systemen koop je het systeem (sensor) en dat is het dan. De technologie verandert nou eenmaal snel, en als je niet meegaat dan loop je steeds net erachter aan”, zegt Jolanda.

Ook benadrukt de melkveehoudster het gemak van Ida en dat alle inzichten op de telefoon kan uitlezen. “We hebben ook systemen gezien waar je dan naar het computerscherm moet lopen om het beter te zien. Dat wil je niet. Je bent in de stal, bij een koe en wilt dan meteen zien wat er aan de hand is. En daar is Ida heel handig en duidelijk in. Ida heeft me in de korte tijd dat ik het gebruik al een aantal keren positief verrast. De koe met longontsteking die Ida snel in de gaten had loopt nog steeds rond op het bedrijf en produceert goed. Ben blij dat we haar niet hebben moeten afvoeren”.

Bedrijfsprofiel:

Melkkoeien: 125
Jongvee: 60
Aantal ha land: 40
Gemiddelde productie per koe: 10.500 kg / jaar
Totale melkproductie per jaar: 1,3 miljoen kg / jaar
Start met Ida: November 2019.

Geschreven door: Emmy Koeleman