Langere levensduur koe: Goed voor rendement en duurzaamheid

rendement en duurzaamheid met Ida voor melkveebedrijven

Door de levensduur van koeien te verlengen, kunnen melkveehouders winst boeken, in bedrijfseconomisch opzicht, maar ook vanuit de gedachte om methaanuitstoot de verminderen. Duurzaamheid en economie gaan hierbij hand in hand.

In de afgelopen decennia zijn melkkoeien geselecteerd en uitgegroeid tot topatleten, die grote hoeveelheden melk per jaar produceren. In de praktijk maken boeren gebruik van deze hoogproductieve koeien, vooral om het totale productievolume in de eerste 3 lactaties omhoog te brengen. Tegelijkertijd tonen verschillende onderzoeken aan dat oudere koeien ook nog steeds veel melk produceren. “Gegevens van Ida, het kunstmatige intelligentieplatform ontwikkeld door Connecterra, laat zien dat de melkproductie geleidelijk toeneemt met de leeftijd, waarbij lactatienummer 4 zelfs beter is dan lactatie nummer 3 (Tabel 1), alhoewel de aantal koeien in de oudere groepen afneemt. In de praktijk zien we dat 76% van de totale melkproductie van het bedrijf van koeien komt uit de eerste, tweede and derde lactatie, tevens ook de groepen met de meeste dieren (Tabel 2)”, legt Jorge Sáez Gómez, Director of Data Science bij Connecterra uit. 

Tabel 1 – Verhoging melkproductie tussen lactatie 1 en 9 (gebaseerd op  data van een selectie van Nederlandse melkveebedrijven tussen 2014-2019). 

Lactatie  305-dagen melkproductie (kg) Aantal koeien in de lactatiegroep
1 8054,7 6080
2 9303,6 4721
3 9719,0 3436
4 9848,1 2070
5 9489,2 1128
6 9169,3 517
7 8774,3 242
8 8578,4 110
9 9025,6 37


Tabel 2
– De bulk van de melkopbrengst van een bedrijf komt doorgaans van koeien in de eerste 3 lactaties (gebaseerd op  data van een selectie van Nederlandse melkveebedrijven tussen 2014-2019).    

Lactatie % van totale melkproductie bedrijf 
1 29,83
2 26,50
3 20,89
4 11,80
5 6,35
6 2,84

Winst door het langer houden van de koeien

Een groeiend aantal onderzoeken bevestigt dat het nuttig kan zijn om de koeien langer op het bedrijf te houden. In 2012 bestudeerde een groep Oostenrijkse onderzoekers de invloed van levensduur op biologische melkveebedrijven op het bedrijfsresultaat. Productie en vruchtbaarheidsgegevens van 44,976 Oostenrijkse biologische Simmental melkkoeien werden geanalyseerd met behulp van een bio-economisch model. Een bedrijfsscenario en verschillende marktsituaties werden meegnomen in het model. De onderzoekers toonden aan dat de totale kosten daalden met toenemende levensduur, als gevolg van dalende vervangingskosten. De jaarwinst werd aanzienlijk beïnvloed door melkopbrengst en levensduur. Ze ontdekten dat  dieren met een korte levensduur aanzienlijk hogere jaarlijkse melkopbrengsten nodig hadden dan dieren die langer aan werden gehouden om een gelijke jaarlijkse winst te behalen. Het onderzoek toonde aan dat een langere levensduur de winstgevendheid van het bedrijf niet hoeft te beïnvloeden. Winst zit ook in minder krachtvoer aankopen, een verminderde afhankelijkheid van externen en minder effect van marktschommelingen. 

Langere levensduur, minder methaan 

Behalve winstgevender, wordt een langere levensduur ook gezien als een van de methodes om dierenwelzijn en duurzaamheid van de sector te vergroten, volgens onderzoek van Wageningen Universiteit. En dit is belangrijk omdat de wereldwijde zuivelsector in toenemende mate op zoek is naar hulpmiddelen en manieren om duurzamer te worden (vaak uitgedrukt in het verminderen van de hoeveelheid broeikasgassen (BKG) uit de landbouw). Recent Zwitserse en Duits onderzoek keek specifiek naar de relatie tussen de leeftijd van de koeien en de totale methaanproductie. In de studie werd een vereenvoudigde BKG-balans berekend voor elk dier op basis van de melk geproduceerd op het moment van het experiment en het melkvolume voor de gehele levensduur. Voor de levenslange productie werden ook de emissies meegenomen die vrijkomen bij het opfokken van de stierkalfjes. De onderzoekers toonden aan dat het verlengen van de levensduur van melkkoeien een haalbare manier is om de klimaatimpact te verminderen en de winstgevendheid van zuivelproductie te verbeteren. En het verlengen van de levensduur, als onderdeel van het behalen van duurzaamheidsdoelen, is al in sommige projecten opgenomen. Het Nederlandse project ‘Duurzame Zuivelketen’ heeft opgenomen dat de gemiddelde levensduur van koeien met 6 maanden omhoog moet (IDF Dairy Sustainability Outlook 2019).

Het IPPC en WRI rapport

Onderzoeken en projecten naar de relatie van duurzaamheid, levensduur en bedrijfseconomie zijn van cruciaal belang, omdat duurzaamheid, klimaatverandering en de impact van de landbouw op het klimaat hoog op de agenda staan, weerspiegeld in het recente IPPC rapport, uitgebracht op 8 augustus. Het rapport behandelt de manieren waarop landbouw, bosbouw en landgebruik bijdragen aan klimaatverandering, de manier waarop klimaatverandering deze activiteiten beïnvloedt, en wat we hieraan kunnen doen. 

Bovendien wordt in het recente WRI rapport benadrukt dat het verbeteren van zeer inefficiënte systemen ervoor zorgt dat de uitstoot per kilogram vlees of melk in het begin zeer sterk daalt naarmate de output per dier toeneemt (Figuur 1). En de sector heeft al successen laten zien. Uit eerdere analyses van de FAO en het GDP bleek dat (emissies per eenheid product) met 11% is teruggebracht van 2,8 naar 2,5 kg CO2-equivalenten per kg geproduceerd product. Een hogere efficiënte koe kan worden bereikt wanneer de levensduur van de koe toeneemt of door de koeien te selecteren die een hogere dan normale voerefficiëntie hebben (een functie binnen IDA die we Cow Ranking noemen).

Figuur 1 – Een efficiëntere melkproductie vermindert de uitstoot van CO2 per kg melk. 

 

Bruikbare inzichten zijn cruciaal

Een boer kan een aantal dingen doen. Zelfs sommige rundveeverbeteringsbedrijven hebben fokwaarden toegevoegd voor een lange levensduur, dus boeren kunnen specifiek voor deze eigenschap selecteren. Maar om de levensduur te verlengen en dus te werken aan duurzaamheid, moet de boer eerst weten waar hij staat. Met andere woorden, wat is de reden dat koeien momenteel worden vervangen, en is dit bijvoorbeeld anders dan de jaren ervoor? De beslissing om koeien langer op de boerderij te houden valt samen met, onder andere, meer aandacht voor diergezondheid en vruchtbaarheid.

Sáez Gómez: “Bij Connecterra ondersteunen we boeren om een ​​productievere, duurzamere en winstgevender bedrijf te runnen. Kijken naar de levensduur van de koe maakt daar deel van uit. Tegelijkertijd betekent een langere levensduur van de koe dat de gezondheid, de vruchtbaarheid en het welzijn van de koe hoog moeten blijven en constante aandacht en monitoring nodig hebben. Alleen dan kunnen de verwachte melkvolumes worden bereikt en kan de winstgevendheid van de boerderij gegarandeerd blijven. Oudere koeien hebben misschien wat extra zorg en aandacht nodig om tochtig te worden en succesvol geïnsemineerd te worden. Door Ida te gebruiken, heeft de boer een extra set ogen voor tochtdetectie en kan hij sneller reageren op eerste symptomen van een mogelijke ziekte of aandoening. Dit kan op zijn beurt leiden tot het besparen van geld doordat koeien sneller worden geïnsemineerd en minder vaak de veearts op het bedrijf hoeft te komen omdat er minder vaak klinische ziektebeelden zijn”. 

Verdere optimalisatie van de melkveestapel

In conclusie kunnen we stellen dat duurzaamheid belangrijker wordt voor melkveehouders, de totale zuivelketen en de gehele veehouderij. Concrete acties om de duurzaamheid te vergroten is daarom van cruciaal belang. “De boer kan dit alleen doen door een hoge gezondheidsstatus van de koppel koeien te handhaven. Gezonde koeien zijn een voorwaarde voor verdere optimalisatie van de melkveestapel, het verhogen van de levensduur van de koe, het duurzamer worden van het bedrijf en het waarborgen van een goede imago van een verantwoordelijke melkveehouder ”, concludeert Sáez Gómez.

Door Emmy Koeleman, Global Market Communications Manager bij Connecterra.